Xử lý thành công bệnh chổi rồng trên cây nhãn
Xã Nhơn Nghĩa A, huyện Châu Thành A (Hậu Giang) có diện tích vườn cây ăn trái 480ha, trong đó cây nhãn hơn 90ha. Diện tích nhãn này trước đây đều bị bệnh chổi rồng thiệt hại năng suất từ 30-100%. Nhờ ứng dụng hiệu quả kỹ thuật phòng chống bệnh nên năm nay phần lớn vườn nhãn ở xã đều khỏi bệnh từ 80-95%.
Nhãn là loại cây ăn trái được nhà vườn Nhơn Nghĩa A chọn để phát triển kinh tế vườn khá lâu. Hiện nay có nhiều vườn nhãn ở xã trên 20 năm tuổi. Thế nhưng, gần 3 năm nay, vườn nhãn ở địa phương bị nhiễm bệnh chổi rồng nặng, thiệt hại năng suất từ 10-100%, nhiều nhà vườn bị thất trắng, kinh tế của bà con gặp không ít khó khăn. Vườn của ông Lê Văn Truyền, Chủ tịch UBND xã Nhơn Nghĩa A cũng trồng nhãn được 90 gốc khoảng 17 năm tuổi và nhãn của ông cũng bị bệnh chổi rồng. Ông trăn trở: “Làm sao giúp nhà vườn xử lý thành công được bệnh này để bà con có thu nhập ổn định, giảm nghèo, góp phần đạt tiêu chí thu nhập và hộ nghèo theo tiêu chí xã nông thôn mới”.
Là người đứng đầu chính quyền xã, ông Truyền ý thức được rằng, nếu đi vận động nhà vườn khôi phục vườn nhãn, mà vườn nhãn của ông còn bị bệnh thì chắc chắn chẳng ai nghe. Vì vậy, ông kết hợp với một công ty thuốc bảo vệ thực vật và ngành nông nghiệp địa phương kiên trì thử nghiệm quy trình xử lý bệnh chổi rồng trên vườn nhãn của gia đình ở mùa nhãn năm rồi.
Tuy áp dụng đúng quy trình, tỷ lệ nhãn khỏi bệnh trên 90%, nhưng năm rồi nhãn ra bông ngay đợt bão nên tỷ lệ đậu trái thấp. Không nản lòng, ông tiếp tục kiên trì áp dụng quy trình xử lý bệnh chổi rồng ở mùa nhãn tiếp theo. Kết quả, mùa nhãn hiện nay cho trái rất sai, khoảng 2 tháng nữa cho thu hoạch, ít nhất khoảng 5 tấn trái. Ông rất vui mừng, một mặt là gia đình ông sẽ có nguồn thu nhập khấm khá, nhưng điều làm ông vui nhất là tìm ra quy trình xử lý nhãn bị chổi rồng thành công để hướng dẫn cho các nhà vườn khác. “Lúc mới vừa lú chồi, chưa nở lá là xịt, tới chừng nở 1-2 lá là xịt thêm cử thuốc trừ nhện và trừ sâu nữa, cho tới khi lá già… Xịt lặp lại như vậy cho đến cơi đọt thứ 2 mới xử lý ra hoa” – ông Truyền chia sẻ kinh nghiệm.
Từ thành công trên vườn nhãn của gia đình, ông Truyền tự tin vận động và chia sẻ cho nhân dân ở địa phương khôi phục lại vườn nhãn. Vườn nhãn của ông cũng trở thành điểm đến tham quan học tập kinh nghiệm của nhiều nhà vườn. Thấy ông Truyền khống chế bệnh chổi rồng trên cây nhãn thành công, từ đó làm động lực cho các nhà vườn khác yên tâm đầu tư vào vườn nhãn của mình.
Dẫn chúng tôi ra thăm vườn nhãn tiêu da bò tỏa ngát hương, bông nào bông nấy dài thượt, trổ bung đều cây, hứa hẹn một vụ mùa bội thu mà trong lòng ông Trần Văn Săn, ở ấp Nhơn Phú 1 vô cùng phấn khởi. Ông Săn cho biết, 6 công nhãn này của ông cho trái khoảng 2 năm, thế nhưng năm rồi vườn nhãn của ông cũng như nhiều vườn nhãn khác bị bệnh chổi rồng gần như thất trắng. Học hỏi từ vườn nhãn ông Truyền cộng với kiến thức cán bộ bảo vệ thực vật hướng dẫn về quy trình phòng bệnh chổi rồng, ông áp dụng đúng quy trình nên mùa nhãn đang cho trái hiện nay khỏi bệnh chổi rồng từ 80-90%.
Quy trình xử lý bệnh chổi rồng của ông Săn là cắt hết lá nhãn, cành nhãn bị bệnh rồi gom lại tiêu hủy. Sau khi cắt tỉa cành, thì tiến hành rải phân, sên sình, tưới nước cho nhãn để kích thích cây ra tược mới. Cây bắt đầu nhú tược là thời điểm nhện lông nhung – vật trung gian truyền bệnh chổi rồng tấn công mạnh nhất. “Phải thường xuyên xịt chứ bỏ lâu quá thì cũng không được. Vì nhện này hết chất thuốc thì nó tấn công rồi. Nó còn ít mình trị thì hiệu quả, chứ để nó nhiều quá trị cũng không đạt” – ông Săn chia sẻ.
Hiện có khoảng 70% diện tích nhãn ở Nhơn Nghĩa A được nhà vườn xử lý thành công bệnh chổi rồng, tỷ lệ khỏi bệnh từ 80-95%. Trong khi các nơi khác nhà vườn xử lý không thành công bệnh chổi rồng thì nhà vườn ở đây khống chế được bệnh là nhờ cắt tỉa kỹ nhãn bệnh đem tiêu hủy, phun thuốc trừ nhện đúng thời điểm và phun lặp lại đúng quy trình, sao cho lá nhãn, bông nhãn khi còn non tránh được sự tấn công của nhện. Anh Nguyễn Văn Đình, nhà vườn trồng nhãn ở ấp Nhơn Phú 1, chia sẻ: “Sau khi thu hoạch xong, thì cắt cành xuống 5 tấc cho hết chổi rồng, mới bón phân, xịt thuốc. Thấy ra tược là xịt. Còn nếu không cắt hết nhãn bệnh thì nó sẽ lây sang cây khác nữa”.
Tuy nhiên, vấn đề khó khăn hiện nay là do các nhà vườn không xử lý đồng loạt nên sâu bệnh có nơi cư trú dễ lây lan, tái phát. Ngay cả cùng một vườn nhãn cũng không ra tược, ra bông đồng loạt nên khó xử lý. Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh nghi ngờ nhện ký sinh trên loài ong lây truyền dịch bệnh nên đến các vườn nhãn ở xã Nhơn Nghĩa A bắt ong về kiểm tra, phân tích, hy vọng tìm ra quy trình xử lý triệt để bệnh chổi rồng, giúp nhà vườn làm giàu từ cây nhãn.
Phòng trừ bọ xít gây hại trên vải, nhãn
Vải, nhãn là cây ăn quả ngày càng được mở rộng ở các vùng trung du miền núi. Người trồng nhãn, vải đã chú ý đến đầu tư thâm canh, nhưng song song với đó, tình hình sâu bệnh diễn biến phức tạp, phong phú và đa dạng, trong đó đối tượng nguy hiểm làm giảm năng suất và sản lượng là bọ xít.
Bọ xít hại vải, nhãn (Tessaratoma Papillossa Drury) cả trưởng thành và sâu non đều gây hại bằng cách dùng vòi chích hút dinh dưỡng ở các chồi non, hoa quả non, làm cho hoa quả, chồi non không đủ dinh dưỡng, dần bị héo và rụng. Khi quả lớn, vết chích hút của bọ xít tạo điều kiện cho nấm bệnh phát triển, làm cho quả đốm và thối.
Trong tháng 1, tháng 2, khí hậu có nhiều diễn biến phức tạp, trời khô hạn kéo dài, gió mùa xen lẫn nóng và ẩm, nhiệt độ tháng 2, tháng 3 cao từ 18-280C do đó bọ xít phát dục sớm và đẻ trứng rộ. Qua các đợt khảo sát ở Nghĩa Đàn, Quỳnh Lưu, Quỳ Hợp, năm nay vải và nhãn sẽ được mùa lớn, vấn đề bà con nông dân băn khoăn là bọ xít gây hại. Muốn phòng trừ bọ xít gây hại trên vải, nhãn, trước tiên bà con nông dân cần nắm chắc đặc tính sinh học của bọ xít, từ đó đề ra một số biện pháp phòng trừ.
Bọ xít trưởng thành ở các bờ lô rậm rạp mang tính bầy đàn, qua đông rồi mới đẻ trứng. Bọ xít trưởng thành thân dài 20-30mm, hình bầu dục, màu nâu vàng, có phấn sáp màu trắng. Sâu trưởng thành có tập quán giả vờ chết và rơi xuống đất để lẩn tránh. Sâu trưởng thành giao phối 1-2 ngày rồi đẻ trứng và đẻ trứng rộ nhất vào tháng 3, tháng 4. Tháng 5, tháng 6 thì đẻ rải rác. Mỗi con trưởng thành đẻ một lần 14 quả, con đẻ ít nhất là 7 lần, con đẻ nhiều nhất 11 lần. Đa số trứng được đẻ ở dưới mặt lá, đường kính trứng từ 1,5-3 mm. Trứng mới đẻ có màu sáng trong, sau đó chuyển sang màu xám và vàng nâu rồi nở. Bọ xít non lúc mới nở có màu đỏ tươi, sau chuyển sang màu xanh lam rồi dần dần biến thành màu nâu sẫm. Bọ xít non cuối tháng 3 đầu tháng 4 rất nguy hiểm, nếu không có biện pháp phòng trừ kịp thời dễ gây bùng phát thành dịch gây hại trên diện rộng.
Thời kỳ gây hại của bọ xít kéo dài từ tháng 3 đến tháng 8. Bà con cần triệt để áp dụng mấy biện pháp sau: Kiên quyết triệt để tiêu diệt sâu trưởng thành qua đông trong tháng 12 và trong tháng 1 bằng cách rung cây để rơi xuống đất, đem gom đi đốt. Biện pháp này rất hiệu quả để hạn chế nguồn bọ xít qua đông. Tháng 2, tháng 3 kiểm tra trên đồng ruộng, ngắt đốt các ổ trứng và bắt bọ xít trưởng thành khi thấy chúng xuất hiện, tiến hành làm nhiều đợt vào lúc buổi sáng và chiều tối. Khi thấy bọ xít non nở rộ tháng 3, tháng 4 dùng thuốc hoá học để tiêu diệt. Phun thuốc lúc này rất có hiệu quả. Khi phun thuốc bọ xít non còn nhỏ từ tuổi 1 đến tuổi 3, lúc này chúng chưa có cánh, sức đề kháng rất yếu nên không thể phát tán rộng hoặc bay khi phun thuốc. Chúng ta có thể sử dụng một số loại thuốc sau đây: Supracit 25 EC nồng độ 0,1% hoặc Sumicidin 50 EC nồng độ 0,1% hoặc Fastax 50 EC nồng độ 0,1%.
Originally posted 2014-04-18 09:50:05.
