Chủ đề I: Hướng dẫn cách làm thùng nuôi ong mật (giống nội địa) bằng xi măng
Nhận thấy hiện nay nhiều bà con nuôi ong mật giống nội dịa (nghiệp dư – để tại nhà) đang gặp khó khăn về thùng nuôi ong. Vì cây gỗ ngày càng khan hiếm, giá quá đắt. Thùng thường để ngoài trời mưa nắng, nên chỉ vài năm là mục nát, mối ăn. Lại nữa gần đây, đến mùa có mật nhãn, những người nuôi ong Ý (ong ngoại) đem về quá nhiều, để khắp nơi.
Do số lượng quá lớn, lại đem về cùng một lúc, ong thiếu mật, đã đến cướp phá các đàn ong nội địa. Vì nhỏ con, sức yếu, thùng bị hư mục, hở hang, nên bị ong Ý cướp tan hoàng, nhiều người nuôi ong phải trắng tay về nạn này! Vì thế, tôi muốn đem chút kinh nghiệm của mình chỉ dẫn bà con làm thùng nuôi ong bằng xi măng, vừa rẻ tiền, dễ làm, không hư mục lại chống được nạn ong Ý cướp mật.
Vật liệu gồm có: Xi măng + cát và một ít mảnh ván 1cm x 3cm
Cách làm: Trước hết ta lấy các mảnh gỗ đóng thành nhiều khung để đúc các tấm xi măng ráp thùng.
1) Khung thứ nhất: (để ráp 2 miếng thành thùng) khung hình thang; có kích thước bên trong 43cm x 26cm x 25cm.
2) Khung thứ hai: (Để ráp mặt sau) khung hình chữ nhật có cạnh 30cm x 26cm.
3) Khung thứ 3: (Để ráp mặt trước) khung hình chữ nhật có cạnh 30cm x 25cm (Đúc xong cắt ở góc 1 ô chữ nhật để làm cửa ong ra vào)
4) Khung thứ 4: (Để ráp đáy) hình chữ nhật có kích thước 46cm x 31cm.
5) Khung thứ 5: (Để làm nắp) hình chữ nhật có kích thước 48cm x 33cm
6) Khung thứ 6: Làm thanh lợi có kích thước 27cm x 1,5cm.
Đúc các tấm xi măng
Trộn xi măng và cát theo tỉ lệ 1 xi măng + 2 cát, trộn đều, phả cho thật bằng mặt, để nhiều ngày cho khô cứng mới ráp (trước khi ráp thùng phải gắn 2 miệng lợi vàovà các tấm sau, trước).
Cách ráp lại thành thùng
Lấy gỗ ghép một cái hộp hình chữ nhật (hoặc cưa khúc cây hay ráp các cục gạch) có kích thước 29cm x 20cm x 15cm.
Đặt hộp này trên tấm đáy thùng chiều dài nằm theo chiều ngang tấm đáy, chiều cao 20cm và rộng là 15cm, dựng 2 tấm thành trền tấm đáy, và dựa vào hộp này. Tiếp theo dựng 2 tấm trước và sau, cũng để trên mặt đáy và dựa vào đầu 2 tấm thành, lấy một dây cao su đã được cột thành khoanh tròn quàng qua 4 tấm này. Sau khi chỉnh sửa ngay ngắn lấy hồ xi măng đã trộn sẵn tỉ lệ 1 xi măng + 1 cát, dùng cọ quét hồ vào đáy và 4 góc. Khi thấy đã vững, lấy hộp ra và quét lại cho trơn láng. Thế là xong.
Cách làm chân thùng ong:
Chân thùng ong cũng làm bằng xi măng, để khỏi hư mục ngã đổ.
Cách làm như sau:
Cũng lấy xi măng trộn cát tỷ lệ 1 xi măng + 2 cát đúc nhiều khối như hình viên gạch ống nhỏ và các khúc vuông khác có cạnh 1dm và dài 4dm để làm trụ.
Lấy 3 viên gạch đặt châu đầu vào nhau, đổ hồ vào giữa, dựng trụ lên, tô thêm vào chân trụ. Vì 3 ngày sau xi măng cứng, ta lấy 3 viên nhỏ khác cũng đặt châu đầu như vậy, đổ xi măng vào giữa dựng nguyên trụ có gắn 3 viên nhỏ hôm trước và tô thêm xi măng ở chân trụ.
Như thế từ nay ta đã có thùng và chân xi măng dùng mãi mãi khỏi lo tốn tiền mua sắm.
Một điều lợi quan trọng nữa là thùng xi măng có thể chống lại nạn ong Ý cướp mật bằng cách: Khi có ong Ý về, ta cắt một miếng cacton (thùng giấy) đặt trên nắp thùng rồi mới đậy nắp lại để được kín. Cửa ong ra vào ta dùng đất dẻo bịt kín rồi dùng chiếc đũa dùi vài ba lổ nhỏ, ong ta ra vào được còn ong Ý lớn con không ra vào được. Thế là ổn phải không các bạn.
Chuyên đề II:
Cách khai thác sáp ong
Nuôi ong nội địa – nhất là những người vắt mật ong bằng tay, không khai thác nguồn lợi từ sáp là một phí phạm lớn. Đối với sáp thô, sau khi vắt mật cứ trung bình 1kg nấu được 600gram sáp nguyên chất. Bánh tổ cũ, rọc ra sau mùa mật, trung bình 40 cầu cho 1kg sáp. Vì giá 1kg sáp lúc nào cũng bằng 2 đến 3 lần 1kg mật. Sau khi mùa thu hoạch mật bạn sẽ thu được một món tiền kha khá. Cò điều là sáp thô sau khi vắt mật hoặc các cầu cũ loại bỏ ra phải mấu sáp ngay, chậm nhất là sau 2, 3 ngày. Để lâu hơn, sáp sẽ bị sâu phá hoại, nấu ra không còn sáp nguyên chất nữa.
Cách nấu sáp:
Trước đây, người ta thường cho tất cả sáp thô vào soong, nồi lớn, nấu sôi một chập, quậy nhiều lần, đổ vào túi vải thưa, ép sáp chảy ra. Cách này bất tiện vì sau mỗi lần ép, sáp sẽ dính cứng, túi hư và khi ép sáp mau nguội, không ra hết.
Tốt nhất là ta dùng một cái soong lớn, đổ nước nhiều, nấu sôi. Bên cạnh là thúng chứa sáp thô hoặc bánh tổ cũ đã rọc. Ta lần lượt bỏ vào nồi vài ba vốc (nhiều ít tùy theo nồi lớn hay nhỏ dùng chiếc đũa bếp hoặc cây dài khuấy đều. Khi nước sôi được vài dạo là sáp tinh chất đã tan vào nước, phần còn lại chỉ là bã, xác không tan được nữa. Ta dùng một cái vợt có lỗ lớn cỡ bằng đầu ngón tay út, vớt số bã sáp nổi lềnh bềnh bên trên, gõ nhẹ vào nồi cho nước rớt xuống hết, đổ chất cặn bã còn lại trên vợt đi. Cứ thế tiếp tục cho đến hết số sáp thô ta có.
Sau đó lại dùng vợt vớt nhiều lần cho sạch xác vụn nổi trên mặt nước. Nhấc nồi xuống, khi nước vừa hết sôi (không sủi bọt) ta thổi cho các vụn sáp dạt vào một bên rồi vớt bỏ đi. Đặt nồi vào chổ cố định, ngày hôm sau sáp nguội, đóng thành bánh, ta sẽ lấy ra dùng dao cạo lớp phấn hoa đóng bên dưới bánh sáp. Thế là xong đợt 1.
Sau vài ba lần như thế ta có thể tập hợp các bánh sáp mỏng này lại bằng cách đập vụn ra bỏ vào soong, đổ vào vài 3 ca nước, đun nhỏ lửa từ từ cho sáp tan ra hết, vớt cặn một lần nữa, nhấc nồi xuống để vào chỗ ổn định.
Một vài ngày sau, lấy bánh sáp ra và cạo sạch phấn hoa đóng bên dưới. Thế là ta có một bánh sáp nguyên chất, có thể để nhiều năm không hư.
Về việc lau chùi soong, các bạn đừng ngại khó. Chỉ cần đổ hết nước trong soong, bắt soong lên bếp đổ vào 5, 3 ca nước, nấu sôi, dùng vá múc nước sôi tạt lên thành soong để sáp tan ra chảy xuống, sau đó tạt cả soong nước đi. Như thế bạn đã có một cái soong sạch sành sanh không còn dính chút sáp nào. Thật dễ dàng thay!
Originally posted 2014-04-20 04:43:09.
